Over feiten, meningen en communiceren zonder te kunnen praten: vier de vijfde verjaardag van SciCom NL

FotoRijksmuseumBoerhaave
Rijksmuseum Boerhaave (foto: Mike Bink)

SciCom NL, dé Nederlandse vereniging voor wetenschapscommunicatoren, bestaat deze maand vijf jaar! Reden voor een feestje met inhoud op zaterdag 22 september, op de plek waar het idee voor de vereniging ooit werd geboren: Rijksmuseum Boerhaave in Leiden. Leden en niet-leden zijn van harte welkom voor een feestelijk symposium waarin we wetenschapscommunicatie vanuit verrassende invalshoeken belichten. Vragen die aan de orde komen: zijn feiten de arbiters van de waarheid? Wat kunnen we leren van Paul die alleen met zijn ogen kan communiceren? Hoe vertel je een wetenschappelijk verhaal? En: hoe leg je aan een 11-jarige uit waarom ze een vaccinatie heeft gehad?

Het programma:

13.00 Ontvangst met taart
13.30 De lezing die het bij de feiten houdt
Het verschil tussen ‘truth’ en ‘post-truth’ is dat de eerste de feiten respecteert en de tweede eraan voorbij gaat. Maar hoe vanzelfsprekend is het dat het feit als ultieme arbiter geldt inzake waarheid of onwaarheid? En is een feitenvrije waarheid op de keper beschouwd wel zo vreemd? Aan de hand van de liberaal Rudolf Johan Thorbecke en de radicale, ‘materialistische’ fysioloog Jacob Moleschott laat spreker Ad Maas zien hoe de negentiende eeuw een spiegelbeeld vormt van onze tijd. Beide hoofdpersonen bestreden de traditionele autoriteit van kerkelijke dogma’s en het persoonlijk gezag van koning en aristocraten. Ervoor in de plaats kwam – inderdaad – het feit.Ad Maas is wetenschapshistoricus en conservator in Rijksmuseum Boerhaave. Hij houdt zich onder meer bezig met hoe ons wetenschappelijk denken en onze wetenschappelijke instituties in de negentiende eeuw vorm kregen. Lees zijn  blog.  
14.00 Locked in or locked out?
Paul Trossèl en Femke Nijboer vormen een bijzonder sprekersduo. Voorheen hadden zij een wetenschapper/patiënt relatie terwijl zij nu collega’s zijn. En beiden communiceren ze eigenzinnig. Paul spreekt niet zoals hij zou wensen. Door een hersenstaminfarct is hij volledig verlamd, zit hij in een rolstoel en kan hij niet meer praten. Hij communiceert analoog: naar boven kijken is ja, naar beneden kijken is nee. Als je het alfabet voor hem opdreunt, kijkt hij omhoog bij de letter die hij wil selecteren. Femke Nijboer communiceert niet zoals het hoort als wetenschapper. Wetenschappers horen publicaties te schrijven in wetenschappelijk tijdschriften, maar Femke staat liever te spreken voor een zaaltje met mensen en ze twittert en instagramt dat het een lieve lust is. Op zoek naar vrijheid om jezelf te kunnen zijn, vertellen zij hoe ze hun weg gevonden hebben ondanks hun ‘handicap’. Hoe maak je van de nood een deugd? Hoe kan je zonder te kunnen praten en volledig verlamd toch ondernemen? En hoe kan je als wetenschapper buiten de lijntjes kleuren en alternatieve vormen van financiering vinden?Femke Nijboer is universitair docent neuropsychologie aan de Universiteit Leiden. Paul Trossèl heeft het Locked-In syndroom. Hij schreef samen met zijn vrouw Arianne en journaliste Laura van der Burgt het boek ‘Oogwenk’ over zijn verhaal. 
14.30 Stip op de horizon
Innoveren kun je niet alleen. Wetenschap, industrie en de culturele sector moeten handen ineen slaan om impact te creëren op de maatschappij. Bestuurders, beleidsadviseurs, innovatiemanagers, wetenschappers en andere professionals moeten proberen om voorbíj de opkomende trends te kunnen kijken, te durven vragen naar de ethische en sociale aspecten van innovatie en nú al nadenken over de mogelijke impact van technologische ontwikkelingen op de samenleving.  De focus op de Brave New World Conferentie ligt daarom bijvoorbeeld niet op de technische details van innovaties, maar op de ethische en sociale impact van toekomstige innovaties op de mens. Dit wordt vervolgens aangevlogen vanuit verschillende invalshoeken, zoals kunst, filosofie, wetenschap en industrie. Hoe kan Leiden een centrale rol spelen om deze ontwikkelingen rondom innovatie en kennisuitwisseling op te pakken? Welke initiatieven kunnen opgezet worden om wetenschap, cultuur en de maatschappij bij elkaar te brengen?Alexander Mouret is directeur Public Relations & Outreach bij Luris, het centrum van de Universiteit Leiden en het Leids Universitair Medisch Centrum, dat verbindingen creëert en faciliteert tussen Leidse wetenschappers en marktpartijen voor benutting van wetenschappelijke kennis. Daarnaast is Alexander directeur van de Brave New World conferentie en Leiden Int. Film Festival. 
15.00 Pauze met (virgin) bubbels en gesproken columns van SciCom NL ereleden

Laura Tauritz Bakker roept op tot een Flame Challenge: leg aan 11-jarigen uit hoe dat eigenlijk werkt: vaccineren.  

Maarten van der Sander werpt de knuppel in het hoenderhok: is SciCom NL niet veel meer een beweging dan een vereniging?

Dirk van Delft blikt terug en vooruit: waarom SciCom NL?

15.30 Workshop Scientific Storytelling
Ben je benieuwd hoe je een wetenschappelijke verhaal spannender kan maken? David Redeker en Marloes ten Kate geven een voorproefje van hun workshop Scientific Storytelling. Zij zijn beiden improvisatie-acteur, communiceren al jaren over wetenschap en weten als geen ander hoe je in een mum van tijd een boeiend verhaal vertelt. Meer op: www.scientificstorytelling.nlMarloes ten Kate is wetenschapsredacteur en presentatrice. David Redeker is communicatieadviseur, wetenschapsjournalist en trainer.
16.15 Afsluiting met sneak preview: SciCom NL in het najaar
Gevolgd door een borrel in de tuin
17.00 Einde

birthday-675486_1920Aanmelden:
Het symposium is gratis voor SciCom NL leden. (Nog) geen lid? Dan betaal je een bijdrage van €10 (of word je ter plekke lid). Aanmelden kan door een e-mail te sturen naar voorzitter Annette ter Haar via voorzitter@scicom.nl.

Locatie:
Einsteinzaal, Rijksmuseum Boerhaave, Leiden. Voor adres en routebeschrijving, zie: https://rijksmuseumboerhaave.nl/bezoek/