Verslag netwerkbijeenkomst Museum Futures Lab 7 december 2017

Op 7 december 2017 vond in het Science Centre Delft de netwerkbijeenkomst van Museum Futures Lab en SciCom NL plaats.

Museum Futures Lab explores how connecting museums to the outside world can have an impact on museum experience design as well as on a museum’s role in society.’

Thema: Hoe kun je als (klein) museum op creatieve wijze een (nieuw) publiek bereiken? Dat is de vraag die centraal staat bij het onderwijs en onderzoek van het MuseumFutures lab van de TU Delft.
Tijdens deze netwerkbijeenkomst vertelde directeur Arnold Vermeeren meer over het hoe, wat en waarom van het lab, waarna drie van zijn studenten hun eigen concrete project beschreven.

Over Museum Futures Lab, IO TU Delft
De beleving van producten en services wordt steeds belangrijker, zo merken ze bij de faculteit Industrieel Ontwerpen (IO) van de TU Delft, en dat geldt net zo goed voor de beleving in musea. Daarom is Arnold vorig jaar begonnen met het Museum Futures Lab, dat speciaal kijkt naar de beleving van en in musea, en natuurlijk – want Industrieel Ontwerpen – wat daar in te ontwerpen valt: Museum Experience Design.
Inmiddels zijn al vijf studenten afgestudeerd binnen dit lab, op uiteenlopende onderwerpen, en zijn er nu zeven bezig met hun afstudeeronderzoek. Drie van hen leggen deze donderdag uit waar ze mee bezig zijn.

Relevantie
Nadruk van het onderzoek binnen het lab ligt op de vraag ‘hoe kun je door ontwerpen werken aan lange termijn betrokkenheid bij een museum?’ Met diverse concrete voorbeelden (zie slides en luister naar een interview met Arnold op BNR) maakt Arnold duidelijk dat ‘relevante belevingen’ (relevance as a process) voor hem de grondslag zijn voor die long term engagement. Daarbij werken ze binnen het Museum Futures Lab op twee gebieden: de verbinding met de buitenwereld leggen, en het gebruik van nieuwe technologieën (zoals 3D-printen, augmented reality, directional speakers, inzet van sensors, multimedia en apps) daarbij.

Werkwijze afstudeerders
Studenten werken aan hun eigen project, maar komen wekelijks bijeen om te overleggen/brainstormen. De kennisopbouw en -deling binnen het lab gaat onder andere via Insight Cards, waarin algemene inzichten worden vastgelegd. Dat geeft nieuwe studenten een goede start, en bovendien zijn ze nuttig voor de partners van het lab.

werkwijze

Eens in drie maanden wordt er een feedback sessie voor al deze partners georganiseerd. Natuurlijk worden de inzichten ook gedeeld met de buitenwereld, via congressen, workshops, tentoonstellingsruimtes en via Museum TV. Opdrachten komen vanuit het lab zelf, of worden door studenten aangedragen, samen met een bedrijf/organisatie.  Het streven is ook naar een aantal grotere gefinancierde projecten.

Feedback van kinderen
Simone de Jong – Letting kids provide constructive, creative feedback for improving museum experiences (in collaboration with Museumvereniging, Science Centre Delft, Museum het Prinsenhof)

Kinderen komen op diverse manieren in contact met musea, en ondergaan daar allerlei ervaringen en praten daarover, bijvoorbeeld met hun ouders. Hoe zou het geven van dergelijke feedback op een inhoudelijke manier kunnen plaatsvinden, zodat een museummedewerker daarmee ook de museumbeleving kan verbeteren?

visie
Simone onderscheidt daarbij drie soorten/rollen museummedewerkers (zie kwadrant in de slides), die voor feedback diverse wensen hebben: de educator (ontwikkelt), de teacher (leidt rond), of de curator (die invloed heeft op de collectie).
Daarnaast legt zij het ontwikkelproces van educatieve activiteiten, om tot een visie/tool te komen, een ontwerp voor een stappenplan om op een betere manier feedback te krijgen van kinderen.

I want looking at art to be like stargazing
Jette Stuijt – A new Art Experience: Design of an exposition set-up for Science Centre Delft using 3D printed fine-art replica’s (in collaboration with Science Centre Delft)

Jette is bezig met een exhibit in het Science Centre Delft die gebruik maakt van reproducties (oa Van Gogh Bloemen in een Blauwe Vaas) die 3D-geprint zijn. Hoe kun je die techniek inzetten om de kunstbeleving van kijkers te sturen, en rijker te maken dan de veelal oppervlakkige interacties met kunstwerken nu.
Jette legt in haar verhaal het proces/de structuur van kunstbeleving uit. Dat gebeurt op vier verschillende niveaus (skills):

skills

  • Perceptual: hier is de waarneming essentieel, en dat kan op diverse niveaus, van oppervlakkig tot ‘diep’
  • Emotional: welke emoties heb je bij het kunstwerk? Kijk je doelgericht of exploratief?
  • Intellectual: kun je het kunstwerk plaatsen in een grotere context?
  • Conversational: de ‘verbeelding’; kun je betekenis aan het kunstwerk geven in een dialoog  (met het kunstwerk/met jezelf)?

Deze structuur van kunstbeleving is voor iedereen hetzelfde, maar de uitkomst van het proces is voor iedereen anders. Volgens Jette is de grote uitdaging om het kunstwerk in balans te brengen met de skills van de kijker. Met een heel divers publiek is dat heel lastig, maar mogelijkheden liggen in de selectie van het ‘juiste kunstwerk’ (abstract vs figuratief, of verhalend vs niet-verhalend), maar ook door te kijken of je bruggen kunt leggen tussen kunst en de kijker via de verschillende skills-dimensies.

van goghEn daar komen de 3D-geprinte reproducties van pas. Deze producties zijn in diverse lagen geprint, zodat je niet alleen de kleur, maar ook de structuur/textuur van een schilderij kunt zien/voelen. Met uitvergrotingen, losse stukjes stukjes schilderij met bepaalde details erop, kun je de waarneming sturen.

Toegevoegde waarde van AR in het Rietveld Schroderhuis
Joost Overbeek – Improving the visitor’s experience of the Rietveld Schröderhuis through Augmented Reality (collaboration Centraal Museum Utrecht and CAPGemini)

Een rondleiding in het Utrechtse Rietveld Schroderhuis bestaat nu uit een blaadje papier en een eenvoudige audiotour. Er is een gids, maar die begeleidt groepen alleen maar, en – vooral een taalissue – legt niet uit. Samen met Cap Gemini vroeg het Centraal Museum, beheerder van het huis, of augmented reality (AR) toegevoegde waarde kan bieden: ‘enhance the experience, enrich the visitor’ van het bezoek, met voorlopig uitgangspunt de headset Aryzon.

rietveld
Met AR kun je 3D-objecten projecteren in de ruimte, en laten zien wat er niet meer is, en daarmee bijvoorbeeld wat er veranderd is in de loop van de tijd. Zo kun je diverse soorten verhalen vertellen (zie slides), waardoor een rondleiding een veel dynamischer karakter kan krijgen.
Joost wil als proof of concept twee verschillende verhaallijnen (zie slides) gaan uitwerken – hoe doe je dat met een technologie als AR?

Leestips
Er vlogen wat leestips/links over tafel tijdens de diverse presentaties: